Interview met de schrijfcoach

Schrijven is mijn droom van jongs af aan

Voor de rubriek Life Long Learning interviewde Gina Jie-Sam-Foek van Biblioteca Nacional Aruba in september 2015 Byande van Andel. 

vulpen met schrijfblokJe bent een schrijfcoach op Aruba…is dat een nieuw beroep en hoe is dat zo gekomen?
Mijn hele leven ben ik al met schrijven bezig. Toen ik 16 was, wist ik het: schrijver wilde ik worden. Het onafhankelijke, zelfstandige, vrije beroep sprak mij aan. Ik wist ook door mijn opstellen op school dat ik nog een lange weg te gaan had. Daarom wilde ik destijds naar ’t Colofon, de schrijversvakschool in Amsterdam. Om me in mijn schrijven te verbeteren.

Als docent ben ik ook altijd met schrijven bezig geweest. Ik merkte dat schrijven niet echt op het programma stond. Vaak bleef schrijven in het onderwijs steken bij spelling en grammatica, een beetje zinsbouw en het opstellen van een brief. Ik schreef ‘stukjes’ met mijn leerlingen, over van alles en nog wat, en de meesten vonden het leuk. Ik bedacht me toen: “ik ga schrijven met anderen! Als ik nu anderen om me heen kan verzamelen … als we al schrijvende van elkaar kunnen leren …”

Welke carrierefouten heb je gemaakt?
Carrièrefouten? Die bestaan niet volgens mij. Ik heb ‘lineair’ gedacht, dacht: als ik A doe, dan volgt B, doe ik C, dan volgt D. Dat is natuurlijk helemaal niet zo, maar dat wist ik nog niet. Dat is mijn leerproces. Fouten bestaan niet. Ik maak ontzettend veel fouten, vind mezelf een typisch trial-and-error  persoon en leer nog iedere dag van mijn fouten. De laatste tijd ben ik er meer bij gaan studeren; dat helpt wel. Het hoofd wordt te oud om zich steeds te stoten.

Waar komt de passie voor schrijven vandaan?
Schrijven is mijn droom van jongs af aan. Vanaf het moment dat ik mijn eerste vulpen kreeg, een rode Parker, gekocht met mijn vader en met mijn naam erin gegraveerd. (Ik zal een jaar of 8 zijn geweest) Of vanaf het moment dat ik mijn eerste dagboek – met slotje – kreeg (vierde klas). Of vanaf het moment dat ik een boek (De adjudant van de vrachtwagen – Van Itterson) voor het eerst helemaal zelf, in mijn eentje, uit las. (vijfde klas). In de puberteit was schrijven hèt middel om alle veranderingen in mijn wereld te ondergaan.

Hoe verhoudt beeldtaal zich met geschreven taal?
Boeken en het verhaal blijven bestaan. Ik ben nu een boek aan het lezen over de oorlog en ik heb al tig aantal films over de oorlog gezien maar dit boek, een autobiografie, grijpt me echt aan. Ik denk wel dat geschreven taal dieper op een mens inwerkt. Je vormt bij het lezen beelden en die beelden zijn sterker dan beelden die je voorgeschoteld krijgt door anderen. Van mijn eigen schrijfwerk heeft men weleens gezegd dat ik ‘beeldend’ schrijf.

De verhouding beeld en tekst is momenteel wel scheef. We krijgen veel beelden voorgeschoteld door anderen. Ik houd erg van tekst. Dat kan bondig zijn. Ik weet niet precies wat ik ervan vind, ik heb over de vraag nagedacht, ik vind dat we overspoeld worden met beelden en we zoeken ook beelden.

Waarin begeleid je mensen en hoe doe je dat?
Ik begeleid mensen in het schrijven van zakelijke teksten voor werk en studie. Daarnaast schrijf ik graag creatieve stukjes.  In feite wil ik mensen helpen self-reliant te zijn, en dat doe ik door middel van de school- en werktaal. Hoe beter je die taal beheerst, hoe zelfstandiger je kunt zijn in je werk op studie. Daarnaast probeer ik het kraantje in je open te draaien: creatief zijn in de taal van je hart.

Je begeleidt kinderen, volwassenen en ouderen en wat is het verschil dan in coachen? Misschien niet zoveel verschil maar de mensen moeten wel open staan en gemotiveerd zijn, dat werkt echt goed. Ik kan het beste overdragen aan diegene die het meest ‘open’ staan voor coachen bij het schrijven. Kinderen staan vaak het meest open. Misschien zijn ze ook enthousiaster. Maar bij een workshop voor 60-plussers is het enthousiasme ook hoog.

Wat zijn je ervaringen tot nu toe?
Ik heb altijd ontzettend leuke klanten; de leukste mensen komen naar me toe! Ik geniet van wat zij te vertellen hebben en des te beter zij hun vraag/behoeften kunnen aangeven, des te beter kan ik er op inspelen.

Is schrijven therapeutisch?
Schrijven werkt therapeutisch, maar schrijven is geen therapie. Als je jouw pink gebroken hebt, ga je naar een fysiotherapeut. Hij/zij doet allerlei stretchoefeningen en op een gegeven moment staat je pink weer recht en ben je klaar met de therapie. Bij schrijven ben je nooit klaar. Steeds maar weer onderzoek je al schrijvende de menselijke geest, denk ik wel eens, en daarvan zie ik de bodem niet.

Kan je gelukkig worden van schrijven?
Als schrijven iets is wat je graag doet, kan schrijven je gelukkig maken.

Wat is een goed Blog recept?
Begin bij jezelf. Begin eerst drie bladzijden over jezelf te schrijven, zodat je weet wat er op dat moment in je leeft. Vragen hierbij kunnen bijvoorbeeld zijn: Waar kom ik vandaan? Waarom ben ik hier? Waar ga ik naar toe? Stilstaan bij zingeving laat je daarna bewuster/geconcentreerder/gecentreerder schrijven. Daarna schrijf je jouw blog. Over die put waar je even bij stil stond. Waar anderen aan voorbij liepen, maar waar jij bij stil stond, omdat het te maken heeft met jou. En dat schrijf en deel je…

Als jij de interviewer was, wat zou je jezelf dan vragen?
Waar wil je naar toe?

En waar wil je naar toe?
Ik denk dat we allemaal naar een ‘betere’ wereld willen. Ik wil iets achterlaten. Daar ben ik mee bezig. Ik weet niet wat het wordt, misschien een boek? Ik ga wel iets achterlaten, ik denk het wel. Ik ben bezig met mijn verhaal…

Één reactie op “Interview met de schrijfcoach

  1. Byande!

    Wat lang geleden…wauw je bent schrijver geworden?
    Geweldig, dat was mijn droom vroeger, en soms droom ik er nog van.
    Hoe gaat het met je?

    Lieve groet, Maud

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *